معمولاً افراد بیمهگذار زمانی که میخواهند بیمه نامۀ آنها صادر شود؛ با مراجعه به شرکت بیمه از آنها سوالاتی در خصوص پوششهای درخواستیشان پرسیده میشود. افراد زیادی هستند که اطلاعات زیادی درمورد پوششهای اضافی ندارند، سردرگم میشوند یا نمیدانند چه پوششهایی را انتخاب کنند. در این مطلب پوششهای مختلف مربوط به رشتههای بیمهای را نام میبریم؛ درموردشان توضیح میدهیم و مثالهایی را نیز عنوان میکنیم. هر رشتۀ بیمه میتواند شامل پوششهای مختلفی باشد. حتی این پوششها میتوانند نامگذاری متفاوتی را در شرکتهای مختلف داشته باشند. بهطور کلی پوششهای بیمه دو دسته هستند که از آنها بهعنوان خطرات نیز یاد میکنند. دستۀ اول پوششها یا خطرات اصلی و دستۀ دوم پوششها یا خطرات اضافی هستند. ابتدا درمورد پوششهای اصلی توضیح میدهیم.
1. پوشش های اصلیپوششهای اصلی اجباری هستند؛ یعنی در بیمهنامهها باید وجود داشته باشند و پایۀ محاسبۀ حق بیمه هستند. بیمهنامهها شامل این نوع از خطرات میشوند. حال خطرات اصلی رشتههای مختلف را نام میبریم و درمورد آنها توضیح مختصری را میدهیم.
1.1. آتش سوزیبیمۀ آتش سوزی خسارات ناشی از آتش سوزی، صاعقه و انفجار را پوشش میدهد. در کنار پوششهای اضافی این سه نوع پوشش در بیمهنامهها اجباری هستند و قابل تغییر نیستند. درواقع فرد اگر ساختمانی را بیمۀ آتش سوزی کند؛ هزینههای آن را در برابر آتش سوزی، صاعقه و انفجار پوشش میدهد. مابقی موارد که پوششهای اضافی هستند را شرکت بیمه پوشش نمیدهد و آنها را باید اضافه کند. همچنین هزینۀ اضافی را پرداخت کند.برای مثال اگر ساختمان دچار آتش سوزی شود؛ شرکت بیمه آن را پوشش میدهد؛ اما اگر خسارتی ناشی از سیل یا زلزله رخ دهد؛ نیاز به پوشش اضافی است.
1.2. بیمۀ بدنۀ خودروبیمۀ بدنۀ خودرو که نوعی بیمۀ اموال محسوب میشود؛ شامل سه نوع خطر اصلی تصادف، سرقت کلی و آتش سوزی است. تصادف شامل هر گونه برخورد خودرو با جسم ثابت (دیوار، ستون) یا متحرک (خودروی دیگر) است. برای مثال درحین رانندگی ممکن است که خودرو با ستون یا دیوار برخورد داشته باشد و دچار خط و خش شود. سرقت کلی هم مربوط به سرقت خودرو است نه قطعات آن. اگر فرد بخواهد خودروی خود را در مقابل سرقت قطعات فابریک یا غیر فابریک پوشش دهد؛ ناچار است تا پوشش اضافی مربوط به آن را اضافه کند.
1.3. بیمۀ باربری (حمل و نقل)برخی از اموال در حین باربری هوایی، زمینی و دریایی ممکن است که دچار خسارت شوند. در این صورت شرکت بیمه میتواند آنها را پوشش دهد. بیمههای باربری وابسته به ریسکی که دارند؛ باتوجه به استانداردهای بینالمللی شامل سه سطحA،BوCمیشوند. بالاترین ریسک را سطحAو پایینترین ریسک را سطح C دارد. هریک از این سطوح پوششهای مخصوص به خود را دارند. سطحAمیتواند خطرات سطحBوCو سطحBمیتواند خطرات سطحCرا نیز پوشش دهد. اما عکس این موضوع امکان پذیر نیست. به این سطوح کلوز نیز میگویند. در زیر جدولی را تهیه کردهایم که نشان میدهد هر کلوز چه خطراتی را پوشش میدهد.برای درک بهتر سطوح یا کلوزهای مختلف بیمۀ باربری به جدول زیر مراجعه کنید.
1.4. بیمۀ مهندسیپوشش بیمۀ مهندسی مربوط به خسارات در پروژههای ساختمانی، نصب ماشین آلات و تجهیزات است. پوشش خطرات بیمه وابسته به نوع بیمه است. دونوع بیمۀ مهندسی وجود دارد. بیمۀ همه خطرات پیمانکاران و بیمۀ همه خطرات نصب.بیمۀ همه خطرات پیمانکاران مربوط به پروژههایی است که بیش از 50 درصد از ارزش قرارداد مربوط به عملیات عمرانی و ساختمانی را پوشش میدهد.بیمۀ همه خطرات نصب نیز مربوط به پروژههایی است که بیش از 50 درصد ارزش قرارداد مربوط به نصب و راه اندازی ماشین آلات و تجهیزات را پوشش میدهد.پوشش های اصلی بیمۀ مهندسی شامل موارد تمام خطرات فیزیکی پروژه، آتش سوزی، انفجار و صاعقه، حوادث طبیعی، سقوط، برخورد و فروریختن، خطای طراحی، عیب مصالح و اجرای نادرست، سرقت و اقدام خرابکارانه و مسئولیت مدنی در برابر اشخاص ثالث است.
1.5. بیمۀ شخص ثالث خودروبیمۀ شخص ثالث خودرو سه پوشش اصلی را دارد:1. پوشش مالی: مربوط به زمانی است که مقصر در حین رانندگی به شیء یا خودرویی زیان میزند. این پوشش باتوجه نرخی که بیمۀ مرکزی تعیین میکند قابل تغییر است. اما سقف مقدار آن را درنهایت بیمه مرکزی تعیین میکند.2. پوشش جانی: مربوط به زیان جانی و جسمی زدن به شخص ثالث است. مبلغ آن قابل تغییر نیست و معادل دیۀ کامل در ماههای حرام است.3. پوشش حوادث راننده: این پوشش نیز مربوط به خود شخص راننده است که اگر دچار جرح یا فوت شود؛ تحت پوشش بیمه قرار بگیرد.
1.6. مسئولیتبیمههای مسئولیت نیز انواع مختلفی دارند و بسته به نوع ریسک و تخصص میتوانند پوشش مختص خود را داشته باشند. در کل در تمامی انواع بیمه های مسئولیت، هستۀ مرکزی پوشش شامل سه مولفه است:1. خسارت بدنی به اشخاص ثالث2. خسارت مالی به اموال اشخاص ثالث3. هزینههای حقوقی و دفاعی: شامل پوشش هزینههای وکالت، دادرسی و کارشناسی در صورت طرح دعوی علیه بیمهگذار است.
1.7. عمربیمه عمر ساختار متفاوتی را با دیگر رشتههای بیمهای دارد. پوششهای اصلی بیمه عمر مربوط به رویدادهای مرتبط با حیات و مرگ انسان است.فوت به هر علت: درصورت فوت فرد بیمه شده، شرکت بیمه مبلغ تعیین شده در بیمهنامه (سرمایه فوت) را به افراد ذینفع پرداخت میکند.فوت ناشی از حادثه: اگر فوت بر اثر حادثه باشد؛ غرامت اضافی (اغلب معادل سرمایۀ فوت) پرداخت میشود.معافیت از پرداخت حق بیمه درصورت از کار افتادگی: درصورت از کارافتادگی بیمه گذار دیگر نیازی به پرداخت اقساط ندارد.
2. پوشش های اضافیهمانطور که پیش از این اشاره کردیم؛ پوششهای اضافی اختیاری هستند و بیمهگذار آنها را تعیین میکند. این پوششهای به شرایط نیز وابسته هستند. برخی از آنها را میتوان بهطور دلخواه اضافه کردند؛ اما برخی دیگر نیاز دارند تا برخی از شروط محقق شوند. بیمهگذار دربرابر اضافه کردن این نوع از پوششها باید مبلغی را بهعنوان حق بیمه پرداخت کند. این خطرات بهطور پیشفرض در بیمهنامهها وجود ندارند. در زیر به برخی از پوششهای اضافی رشتهها اشاره میکنیم.
2.1. پوشش های اضافی رشتۀ آتش سوزیبیمهنامههای آتش سوزی به تنهایی تنها حوادث مربوط به آتش سوزی، صاعقه و انفجار را پوشش میدهند. اگر بیمهگذار تمایل داشته باشد تا دیگر موارد نیز در بیمه نامۀ خود اضافه کند؛ باید هزینۀ اضافی را بهعنوان حق بیمه پرداخت کند.حوادث طبیعی: این حوادث شامل خسارتهای صورت گرفته ناشی از زلزله یا فوران آتش فشان، سیل، طوفان، ریزش برف، تگرگ و نشست میشود.اعتصاب، شورش و تروریسمحوادث فیزیکی و برخورد: برای مثال میتوان خسارات ناشی از برخورد قطعات هواپیما به ساختمان اشاره کرد.ترکیدگی لولهسرقتپوششهای مالی
2.2. پوشش های اضافی بیمۀ بدنۀ خودروجدا از سه پوشش اصلی مربوط به بیمۀ بدنه، پوششهای اضافی وجود دارد که بیمهگذار میتواند باتوجه به ریسک و شرایط آنها را اضافه کند.پوشش حوادث طبیعی: این پوشش شامل سیل، زلزله و آتش فشان است.شکست شیشهپاشیدگی اسید، رنگ و مواد شیمیاییکشیدگی میخ و سایر اشیاءایاب ذهاب یا غرامت عدم استفاده از وسیله نقلیه درحین تعمیرات.سرقت قطعات خودرو: با سرقت کلی که پوشش اصلی است؛ تفاوت دارد و مربوط به سرقت قطعات فابریک یا غیر فابریک خودرو است.حذف فرانشیز: بیمهگذار با اضافه کردن این پوشش میتواند خسارت خود را کامل بگیرد.پوشش جنگ: ناشی از خسارت وارده به بدنۀ خودرو از ترکشها و دیگر مواردنوسان قیمت خودرو (25، 50 یا 100 درصد): به دلیل نوسان و افزایش ارزش خودرو در بازار، بیمهگذار با اضافه کردن این پوشش میتواند سرمایۀ مورد بیمه شده را تا حد تعیین شده افزایش دهد.
2.3. پوشش های اضافی بیمۀ باربریجدا از پوششهای اصلی در کلوزهای مختلف اشاره کردیم؛ برخی از پوششهایی وجود دارد که بیمهگذار میتواند آنها را انتخاب کند. این پوششها میتواند شامل مواردی نظیر جنگ، تهاجم و عملیات جنگی، جنگ داخلی، انقلاب و شورش، ضبط، توقیف و مصادره توسط دولت، دفاع دربرابر مین، اژدر و مواد منفجره و اقدامات خرابکارانه، شکستگی، نشت و آبدیدگی باشد.
2.4. پوشش های اضافی بیمه های مسئولیتعلاوه بر پوششهای اصلی که بیمههای مسئولیت دارند؛ میتوان شخص یا سازمانی را در بیمهنامه اضافه کرد تا پوششهای مسئولیت را تاحدی به آنها نیز تعمیم داد. این اشخاص میتوانند پیمانکاران و کارفرماها، مستاجر و موجر و تولید کننده و فروشنده باشند. در بیمهنامههای مسئولیت پوششهای تکمیلی وجود دارند که با استفاده از آنها اگر مقدار خسارت از سقف تعیین شده بالاتر برود؛ مازاد آن جبران میشود. در بیمهنامههای مسئولیت عمومی نیز پوششی وجود دارد که مسئولیت قراردادی نامیده میشود. این پوشش مربوط به مسئولیتی است که شما در قبال خسارت به دیگران از طریق یک قرارداد کتبی پذیرفتهاید.
2.5. پوشش های اضافی بیمه عمربیمه عمر نیز با اینکه تفاوت ساختاری با رشتههای بیمهای دیگر را دارد؛ شامل پوششهای اضافی میشود. برخی از این پوششها شامل رایدر درآمد خانواده، رایدر تورم، رایدر مراقبتهای بلند مدت و بیماریهای سخت میشوند. رایدر در اینجا نوعی الحاقیه است که پوششهای فرعی را به بیمهنامه اضافه میکند. درواقع بیمهگذار پس از آنکه بیمه نامۀ خود را صادر کند؛ میتواند با استفاده از رایدر این پوششها را اضافه کند.
3. نتیجه گیریدر این مطلب درمورد پوششهای اصلی و اضافی بیمه توضیح دادیم. پس از خواندن این مطلب درمییابیم که پوششهای اصلی چه تفاوتی با پوششهای اضافی دارند. اشراف کلی به پوششهای خاص رشتۀ بیمه، به بیمهگذار و بیمه گر کمک میکند تا با نگاه بازتر و تحلیل ریسک بهتر بیمهنامه را صادر کنند و از دادن هزینههای اضافی هم دوری کند. حتی در برخی موارد آنها با شناخت پوششها میتوانند مواردی که ریسک بیشتری را دارند را بشناسند تا باعث شوند تا شرکتهای بیمه خطرات مختلف را پوشش دهد.
